Polski dowód osobisty jest uszkodzony – co robić?

Zrób zdjęcie za pomocą smartfona lub aparatu fotograficznego na tle jasnej ściany, prześlij je tutaj i otrzymaj odpowiednie zdjęcie do wizy, paszportu lub dowodu osobistego.
Dodatkowe opcje
Prześlij zdjęcie i uzyskaj rezultat

Uszkodzony dowodu osobistego może szybko ograniczyć zakres czynności, do których jesteś uprawniony zgodnie z prawem: od potwierdzania swojej tożsamości po korzystanie z usług publicznych lub finansowych. Polskie przepisy uznają określone rodzaje uszkodzeń za podstawę do unieważnienia dokumentu.

Polski dowód osobisty jest uszkodzony – co robić?

W tym artykule wyjaśniamy, kiedy uszkodzony dowód osobisty wymaga wymiany, jakie kroki należy podjąć oraz jak szybko uzyskać zdjęcie spełniające wymagania urzędowe.

Spis treści:

Co liczy się jako uszkodzony dowód osobisty?

W tej części wyjaśniamy, jak urzędy definiują uszkodzony dowód osobisty, podając konkretne przykłady wad fizycznych i technicznych. Wyjaśniamy również, czym różni się uszkodzenie dokumentu od jego zgubienia lub kradzieży oraz kiedy dowód przestaje być prawnie użyteczny.

Uszkodzony dowód osobisty to dokument, który znajduje się w Twoim posiadaniu, ale został naruszony w sposób uniemożliwiający jego prawidłowe używanie zgodnie z polskimi przepisami. Obejmuje to wszelkie uszkodzenia fizyczne lub techniczne, które zakłócają normalne funkcjonowanie dokumentu – na przykład pęknięty chip elektroniczny, głębokie rysy uniemożliwiające odczyt danych, odklejające się warstwy plastiku czy złamane rogi powodujące wygięcie karty. Takie uszkodzenia mogą uniemożliwić wiarygodne zeskanowanie lub weryfikację dokumentu.

Uszkodzenie dowodu zasadniczo różni się od jego zgubienia lub kradzieży. W przypadku uszkodzenia dokument nadal znajduje się u właściciela, lecz nie spełnia wymogów identyfikacyjnych. Dowód zgubiony lub skradziony uznaje się za utracony i należy go niezwłocznie zgłosić do unieważnienia. W obu przypadkach konieczne jest poinformowanie odpowiednich organów, jednak utrata dokumentu stwarza bezpośrednie ryzyko jego wykorzystania przez osoby trzecie, natomiast uszkodzony dowód wiąże się z ryzykiem odmowy jego akceptacji lub utraty ważności prawnej.

Kiedy uszkodzony dowód osobisty staje się nieważny? Dowód osobisty staje się nieważny z chwilą, gdy uszkodzenie uniemożliwia jego użycie jako wiarygodnego potwierdzenia tożsamości lub od dnia oficjalnego zgłoszenia uszkodzenia do urzędu.

Czy pęknięty dowód osobisty jest ważny? W praktyce dowód osobisty uznaje się za nieużyteczny prawnie, jeżeli uszkodzenie budzi wątpliwości co do tożsamości posiadacza lub autentyczności dokumentu, w szczególności gdy występują:

Czy uszkodzony dowód osobisty jest nadal ważny?

W tej części wyjaśniamy, kiedy uszkodzony dowód osobisty bywa jeszcze akceptowany, a kiedy jego wymiana staje się obowiązkowa. Omawiamy także ryzyka prawne i praktyczne, które wiążą się z codziennym używaniem dokumentu w złym stanie.

Uszkodzony dowód osobisty może być akceptowany wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach, gdy uszkodzenia mają charakter czysto kosmetyczny. Drobne rysy, przetarcia krawędzi lub ślady zużycia zwykle nie stanowią problemu, o ile zdjęcie, dane osobowe, chip oraz zabezpieczenia pozostają w pełni czytelne i możliwe do zweryfikowania elektronicznie. Przy prostych czynnościach, takich jak potwierdzenie wieku w sklepie, stan dokumentu bywa sprawdzany mniej rygorystycznie.

Wymiana dowodu staje się obowiązkowa natychmiast, gdy uszkodzenie uniemożliwia jednoznaczną identyfikację albo odczyt elektroniczny dokumentu. Dotyczy to w szczególności pękniętego lub niesprawnego chipu, nieczytelnych danych czy naruszonych elementów zabezpieczających. Ważny dowód osobisty musi jednoznacznie potwierdzać tożsamość zarówno podczas kontroli osobistej, jak i w systemach cyfrowych.

Korzystanie z uszkodzonego dowodu wiąże się z realnym ryzykiem odmowy obsługi. Banki, urzędy, operatorzy usług online oraz instytucje weryfikujące tożsamość mogą odmówić przyjęcia dokumentu. W podróżach po Unii Europejskiej i strefie Schengen linie lotnicze oraz służby graniczne wymagają dokumentu w dobrym stanie technicznym – widocznie uszkodzony dowód często prowadzi do odmowy wejścia na pokład lub przekroczenia granicy. Jeśli dowód został oficjalnie zgłoszony jako uszkodzony i unieważniony, nie wolno go używać do podróży, operacji bankowych ani spraw urzędowych.

Polskie przepisy wymagają, aby dokument tożsamości używany do celów urzędowych był ważny i wiarygodny, czyli kompletny, czytelny i – tam, gdzie to konieczne – wyposażony w sprawny chip do identyfikacji elektronicznej. Po zgłoszeniu uszkodzenia w urzędzie gminy lub konsulacie dowód traci ważność prawną i wymaga wymiany, aby spełniać obowiązujące standardy identyfikacyjne.

Co zrobić, jeśli Twój polski dowód osobisty jest uszkodzony?

Zgubiłem dowód osobisty. Co mam zrobić? Wymiana uszkodzonego lub zgubionego dowodu osobistego odbywa się według określonej procedury prawnej. W tej części wyjaśniamy, jakie kroki należy podjąć, gdzie zgłosić uszkodzenie oraz w jakim terminie trzeba działać. Omawiamy także konsekwencje opóźniania wymiany dokumentu.

Jeżeli nastąpi zniszczenie dowodu osobistego, należy zgłosić ten fakt organom i rozpocząć procedurę wydania nowego dokumentu.

Oto jak zgłosić uszkodzenie dowodu osobistego:

  1. Zgłoś uszkodzenie dokumentu: Złóż zgłoszenie, wskazując, że dowód jest uszkodzony, i okaż uszkodzony dokument. W celu potwierdzenia tożsamości przygotuj dodatkowy dokument, np. paszport.
  2. Złóż wniosek o wymianę dowodu: W Polsce możesz to zrobić w dowolnym urzędzie gminy – osobiście lub online przez Profil Zaufany. Za granicą zgłoś uszkodzenie w konsulacie, a wniosek o nowy dowód złóż po przyjeździe do Polski.
  3. Przygotuj wymagane dokumenty: wniosek o wydanie dowodu osobistego, aktualne zdjęcie biometryczne (35 × 45 mm), uszkodzony dowód osobisty (zostaje zatrzymany), paszport do weryfikacji danych. Urząd pobierze odciski palców oraz podpis. Opłatę wnosi się na miejscu, jeśli jest wymagana.
  4. Odbiór nowego dokumentu: Dowód osobisty odbiera się osobiście po okazaniu potwierdzenia. Stary dokument traci ważność w dniu zgłoszenia uszkodzenia.

Gdzie zgłosić uszkodzenie dowodu osobistego:

Termin zgłoszenia i konsekwencje opóźnień

Przepisy nie wskazują konkretnego terminu na zgłoszenie uszkodzenia dowodu osobistego, jednak należy zrobić to bez zbędnej zwłoki – najlepiej natychmiast po zauważeniu problemu. Szybkie zgłoszenie zapobiega trudnościom w kontaktach z urzędami, bankami, przewoźnikami czy innymi instytucjami, które mogą odmówić obsługi na podstawie nieważnego dokumentu.

Jeżeli opóźnisz wymianę, uszkodzony dowód pozostaje unieważniony i nie można się nim posługiwać. Do czasu otrzymania nowego dokumentu możesz mieć trudności z potwierdzeniem tożsamości. W przypadku zawinionego braku ważnego dowodu możliwe są także podwyższone opłaty za wydanie dokumentu (zwykle 200–300 zł) oraz mandaty podczas kontroli.

Jak naprawić pęknięty dowód osobisty? Uszkodzonego dowodu osobistego nie wolno naprawiać ani modyfikować. Polskie przepisy jednoznacznie zakazują jakichkolwiek ingerencji w dokument, ponieważ naruszają one zabezpieczenia i mogą zostać uznane za próbę manipulacji. Jedynym dopuszczalnym rozwiązaniem jest wymiana dokumentu na nowy.

Jak wymienić uszkodzony dowód osobisty w Polsce

Wymiana uszkodzonego dowodu osobistego w Polsce wymaga najpierw zgłoszenia uszkodzenia, a następnie złożenia wniosku o nowy dokument w dowolnym urzędzie gminy, osobiście lub elektronicznie. Poniżej przedstawiamy krok po kroku, jak to zrobić:

  1. Zgłoś uszkodzenie. Możesz to zrobić online przez Profil Zaufany lub osobiście w urzędzie gminy. Nawet przy zgłoszeniu elektronicznym należy dostarczyć lub wysłać uszkodzony dowód do urzędu, który go wydał, aby formalnie unieważnić dokument.
  2. Przygotuj dokumenty. Wszystkie wymagane dokumenty opisano w dalszej części artykułu, w tym wniosek, aktualne zdjęcie oraz inny dokument tożsamości.
  3. Złóż wniosek o wymianę. Wniosek można złożyć w dowolnym urzędzie gminy w Polsce, niekoniecznie w miejscu zameldowania. W urzędzie wypełnia się formularz, zatwierdza zdjęcie i podpisuje wniosek (podpis rejestrowany jest elektronicznie). Uszkodzony dowód jest zatrzymywany przez urząd i formalnie unieważniany wraz ze zgłoszeniem uszkodzenia.
  4. Odbierz nowy dowód osobisty. Po przygotowaniu dokumentu należy odebrać go osobiście w gminie, w której złożono wniosek. Należy okazać potwierdzenie przyjęcia wniosku oraz inny dokument tożsamości, jeśli zostanie o to poproszony.

Uwaga: po zgłoszeniu uszkodzenia stary dowód traci ważność. Do czasu odbioru nowego dokumentu należy posługiwać się paszportem w przypadku podróży lub weryfikacji tożsamości.

Jak wymienić uszkodzony dowód osobisty za granicą

Konsulaty polskie za granicą nie wydają ani nie wymieniają dowodów osobistych – wymiana odbywa się wyłącznie w Polsce. Pierwszym krokiem jest zgłoszenie uszkodzenia w konsulacie i uzyskanie tymczasowego potwierdzenia.

  1. Zgłoś uszkodzenie w konsulacie. Udaj się do najbliższego polskiego konsulatu lub ambasady i zgłoś uszkodzenie dowodu (nie jest wymagane wcześniejsze umówienie wizyty). Konsulaty honorowe nie obsługują tego typu spraw. Lokalizację konsulatu znajdziesz na stronie Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
  2. Przygotuj dokumenty. Należy wypełnić formularz zgłoszenia utraty lub uszkodzenia dowodu (dostępny na gov.pl lub w konsulacie), dostarczyć uszkodzony dokument (jeżeli jest w posiadaniu) oraz inny dokument tożsamości, np. paszport. Zgłoszenie można również wysłać pocztą, przy czym należy wyraźnie poprosić o wydanie zaświadczenia w przypadku zgłoszenia zdalnego. Proces jest bezpłatny, a dowód zostaje unieważniony tego samego dnia.
  3. Odbierz tymczasowe zaświadczenie. Jeśli zgłoszenie odbyło się osobiście, konsulat wydaje zaświadczenie potwierdzające zgłoszenie uszkodzenia lub utraty. Dokument jest ważny maksymalnie 2 miesiące i służy wyłącznie jako potwierdzenie zgłoszenia – nie zastępuje dowodu osobistego przy podróży, bankowości ani na granicy.
  4. Wymień dowód w Polsce. Po powrocie do kraju należy złożyć wniosek o wymianę w dowolnym urzędzie gminy w Polsce – konsulat nie wykonuje wymiany dokumentu. W przypadku pilnej potrzeby podróży do Polski bez ważnego paszportu, można złożyć wniosek o tymczasowy paszport w konsulacie.

Dokumenty wymagane do wymiany uszkodzonego dowodu osobistego

Aby wymienić uszkodzony dowód osobisty, należy złożyć wniosek o wydanie nowego dokumentu w urzędzie gminy w Polsce. Wraz z wnioskiem trzeba przedstawić określone dokumenty, które umożliwią potwierdzenie tożsamości oraz unieważnienie starego dowodu. Oto lista kontrolna dokumentów:

Wymagane dokumenty:

Dodatkowe dokumenty (w zależności od sytuacji):

Na wizytę w urzędzie należy zabrać oryginały wszystkich dokumentów do wglądu. Odpisy lub kopie poświadczone wystarczają jedynie w nietypowych sytuacjach. Akty urodzenia lub małżeństwa nie są wymagane, o ile nie zmieniły się dane osobowe, takie jak nazwisko lub numer PESEL.

Wymagania dotyczące zdjęcia do polskiego dowodu osobistego

Zdjęcie do wymiany polskiego dowodu osobistego musi spełniać te same wymogi biometryczne, co przy składaniu wniosku o nowy dokument. Zasady obowiązują zarówno przy składaniu wniosku w urzędzie, jak i online przez ePUAP lub Profil Zaufany. Oto specyfikacje:

Przykład poprawnego zdjęcia:

Wymagania dotyczące zdjęcia do polskiego dowodu osobistego

Wykonaj zdjęcie do dowodu osobistego online!

Profesjonalne zdjęcie do dowodu osobistego nie wymaga dziś wizyty w studiu fotograficznym. Dzięki nowoczesnym narzędziom online możesz przygotować zdjęcie zgodne z wymaganiami urzędowymi w kilka minut – wygodnie i z domu.

Korzystając z Visafoto, sprawdzonej usługi do edycji zdjęć dokumentowych, wystarczą dwa proste kroki:

  1. Prześlij własne zdjęcie wykonane w świetle dziennym.
  2. Wybierz kraj i typ dokumentu (np. Polska – dowód osobisty).
Prześlij zdjęcie i uzyskaj rezultat

Na tym etapie nie musisz robić nic więcej. Visafoto automatycznie dostosuje tło, rozmiar oraz pozycję głowy do oficjalnych wymagań. Otrzymasz plik cyfrowy gotowy do wniosku online oraz wersję przygotowaną do druku.

Przykład zdjęcia wejściowego:

Pierwsze zdjęcie do przesłania

Efekt po obróbce Visafoto:

Przykład polskiego zdjęcia do dowodu osobistego

Dzięki 99,7% skuteczności akceptacji i ponad 500 000 zatwierdzonych zdjęć, Visafoto gwarantuje zgodność z wymogami urzędowymi lub zwrot pieniędzy. Wsparcie techniczne jest dostępne 24/7.

Koszt wymiany pękniętego dowodu osobistego

W 2026 roku wymiana uszkodzonego dowodu osobistego dla obywateli Polski na terenie kraju jest bezpłatna. Urząd nie pobiera żadnej opłaty za wydanie nowego dokumentu, niezależnie od przyczyny wymiany, w tym z powodu uszkodzenia. Nie obowiązuje również opłata skarbowa ani jakakolwiek „kara” za samą wymianę uszkodzonego dowodu.

Sankcje finansowe mogą pojawić się wyłącznie w sytuacji, gdy osoba nie posiada ważnego dokumentu tożsamości, ponieważ zaniechała jego wymiany i nie jest w stanie potwierdzić tożsamości podczas kontroli lub czynności urzędowych.

W przypadku obywateli polskich przebywających za granicą czynności konsularne są odpłatne. Przykładowo wydanie tymczasowego polskiego dokumentu podróży przez konsulat wiąże się z opłatą konsularną (np. 59 USD).

Ile czasu zajmuje uzyskanie nowego polskiego dowodu osobistego?

Czas oczekiwania na nowy dowód osobisty zależy od trybu realizacji wniosku oraz miejsca jego złożenia. Poniżej przedstawiamy realne terminy obowiązujące w Polsce i za granicą.

Tryb standardowy

Nowy lub wymieniony dowód osobisty jest zazwyczaj gotowy do odbioru w ciągu 30 dni od złożenia wniosku. W praktyce wiele urzędów gmin wydaje dokument szybciej, często w ciągu 2–3 tygodni. Przy składaniu wniosku otrzymasz potwierdzenie z przewidywaną datą odbioru. Status sprawy można sprawdzić online na gov.pl, korzystając z numeru wniosku.

Tryb pilny

W trybie pilnym dowód osobisty wydawany jest zwykle w ciągu 7 dni, a w niektórych dużych miastach – nawet tego samego lub następnego dnia, jeśli urząd dysponuje drukiem na miejscu. Przyspieszenie wymaga uzasadnienia, np. pilnej podróży, obowiązków zawodowych lub innych ważnych okoliczności. Sam fakt uszkodzenia dokumentu nie oznacza automatycznie trybu pilnego.

Wniosek złożony za granicą

W przypadku zgłoszenia uszkodzenia w konsulacie należy doliczyć czas obsługi konsularnej oraz powrót do Polski. Właściwe postępowanie o wydanie nowego dowodu rozpoczyna się dopiero po złożeniu wniosku w urzędzie gminy.

Czy wyjazd zagraniczny jest możliwy z uszkodzonym dowodem osobistym?

Podróżowanie z uszkodzonym dowodem osobistym wiąże się z ryzykiem prawnym i praktycznym. Poniżej wyjaśniamy, kiedy dokument może zostać jeszcze zaakceptowany, a kiedy podróż najprawdopodobniej zostanie odmówiona.

Podróże w strefie Schengen

Polski dowód osobisty uprawnia do przekraczania granic państw strefy Schengen. Jednak linie lotnicze i służby graniczne mogą odmówić jego akceptacji, jeśli dokument jest widocznie uszkodzony – np. pęknięty, z uszkodzonym chipem lub nieczytelnymi danymi albo zdjęciem.

Drobne ślady zużycia często nie powodują problemów, o ile dane i chip pozostają w pełni czytelne i możliwe do elektronicznej weryfikacji. W praktyce jednak każda wątpliwość co do autentyczności lub czytelności dokumentu może skutkować odmową odprawy, zwłaszcza jeśli nie masz dokumentu zapasowego.

Rekomendacja: jeżeli masz paszport, korzystaj z niego. Uszkodzenie dowodu osobistego nie wpływa na ważność paszportu i znacząco zmniejsza ryzyko odmowy podróży.

Podsumowując: technicznie możliwe jest podróżowanie po strefie Schengen z uszkodzonym dowodem, jeśli uszkodzenie nie utrudnia identyfikacji ani odczytu elektronicznego, jednak w praktyce jest to ryzykowne i często kończy się odmową.

Podróże poza Schengen i loty międzynarodowe

W przypadku lotów międzynarodowych linie lotnicze rygorystycznie egzekwują wymóg posiadania nieuszkodzonego dokumentu tożsamości, zgodnie z przepisami UE i regulaminami przewoźników. Uszkodzony dowód osobisty zwykle zostaje odrzucony już na etapie odprawy, nawet przy lotach wewnątrz Schengen.

Po zgłoszeniu uszkodzenia dokumentu (co jest zalecane) dowód osobisty zostaje unieważniony tego samego dnia i nie może być używany do podróży.

W razie zgłoszenia uszkodzenia za granicą należy podróżować z paszportem, a ewentualne zaświadczenie wydane przez konsulat ma wyłącznie charakter pomocniczy i nie jest dokumentem podróży.

Co się stanie, jeśli chip lub dane osobowe ulegną uszkodzeniu?

Uszkodzenie chipa lub strefy danych osobowych powoduje, że polski dowód osobisty natychmiast traci przydatność we wszystkich zastosowaniach. Tego rodzaju uszkodzenia uniemożliwiają elektroniczną weryfikację i wiarygodne potwierdzenie tożsamości. Poniżej przedstawiamy konsekwencje uszkodzenia chipa i uszkodzenia danych osobowych.

Skutki uszkodzenia chipa

Uszkodzony chip (np. pęknięcia, zarysowania, rozwarstwienie karty w tej strefie) sprawia, że dokument:

W takich przypadkach linie lotnicze i straż graniczna odmawiają użycia dokumentu, również przy podróżach w strefie Schengen. Dowód należy uznać za całkowicie bezużyteczny i niezwłocznie zgłosić do wymiany.

Skutki uszkodzenia danych osobowych

Jeżeli imię i nazwisko, zdjęcie, data urodzenia, numer PESEL lub data ważności są starte, wyblakłe lub nieczytelne, dokument nie spełnia wymogów identyfikacyjnych.

Nawet jeśli chip działa prawidłowo, problemy z częścią wizualną prowadzą do odmów: przy odprawie lotniczej, podczas kontroli policyjnej, w bankach i urzędach. W takiej sytuacji zgłoś dowód jako uszkodzony i nie ryzykuj podróży ani czynności urzędowych.

Uwaga: uszkodzenie chipa lub danych osobowych nie mieści się w kategorii „zwykłego zużycia”. Nie podejmuj prób podróży, wynajmu czy transakcji z takim dokumentem. Ryzykujesz odmowę, opóźnienia lub utknięcie bez możliwości kontynuowania podróży. Zawsze wybieraj paszport jako dokument zapasowy.

Konsekwencje niewymienienia uszkodzonego dowodu osobistego

Brak wymiany uszkodzonego dowodu osobistego może prowadzić do problemów prawnych i administracyjnych. Poniżej przedstawiamy najważniejsze ryzyka praktyczne oraz obowiązki wynikające z przepisów.

Obowiązki prawne:

Uszkodzenie lub utratę dokumentu należy zgłosić w ciągu 3 dni w przypadku kart pobytu albo bez zbędnej zwłoki w przypadku dowodów osobistych obywateli polskich. Jeżeli uszkodzenie utrudnia identyfikację, trzeba niezwłocznie złożyć wniosek o wymianę. Samo niezgłoszenie nie powoduje automatycznej kary finansowej, jednak posługiwanie się niewiarygodnym dokumentem może skutkować odpowiedzialnością za wykroczenie, np. w sytuacji odmowy skutecznego potwierdzenia tożsamości podczas kontroli.

Skutki praktyczne:

Często zadawane pytania

Czy mogę dalej używać uszkodzonego dowodu osobistego aż do upływu jego ważności?

Nie. Jeśli uszkodzenie utrudnia identyfikację – na przykład chip jest pęknięty lub dane są nieczytelne – instytucje traktują dowód jako nieważny, nawet jeśli formalnie nie wygasł. Linie lotnicze, banki i urzędy mogą odmówić jego akceptacji.

Czy muszę zgłosić uszkodzenie od razu?

Tak, należy to zrobić bez zbędnej zwłoki, najlepiej natychmiast po zauważeniu uszkodzenia. Przepisy nie wskazują sztywnego terminu dla dowodów osobistych, ale organy zalecają szybkie zgłoszenie. Konsulaty unieważniają dokument w dniu zgłoszenia, a opóźnienie może powodować problemy praktyczne.

Czy ktoś inny może złożyć wniosek w moim imieniu?

Tak. W przypadku dzieci wniosek składa rodzic lub opiekun prawny. Dorośli mogą działać przez pełnomocnika, pod warunkiem przedstawienia notarialnego pełnomocnictwa w urzędzie gminy wraz z dokumentami tożsamości. W niektórych przypadkach możliwe jest także upoważnienie online przez Profil Zaufany.

Co zrobić, jeśli dowód został uszkodzony za granicą?

Należy niezwłocznie zgłosić uszkodzenie w najbliższym polskim konsulacie. Składa się formularz, uszkodzony dowód (jeśli jest dostępny) oraz paszport. Konsulat wydaje bezpłatne zaświadczenie ważne maksymalnie 2 miesiące, które nie uprawnia do podróży. Wymiany dowodu dokonuje się po powrocie do Polski w urzędzie gminy.

Czy uszkodzony dowód traktuje się tak samo jak zgubiony?

Tak. Uszkodzony i utracony dowód podlegają tej samej procedurze. Po zgłoszeniu dokument zostaje unieważniony tego samego dnia, a wymiana możliwa jest wyłącznie w Polsce. Jeśli posiadasz uszkodzony dowód, należy go dołączyć do zgłoszenia.

Czy mogę samodzielnie naprawić pęknięty dowód osobisty?

Nie. Nie wolno próbować naprawy we własnym zakresie. Klejenie, laminowanie lub oklejanie taśmą zmienia strukturę dokumentu, pogłębia jego nieważność i może zostać uznane za ingerencję w dokument urzędowy.